Translate Milfy!

vrijdag 20 april 2018

Een Nederlands alternatief voor wc?


Gisteren tweette GroenLinks-kamerlid Zihni Özdil het volgende:
Lachen, dacht ik: hoe doe je dat, mensen de wc wijzen zónder Engels te gebruiken? Het oorspronkelijke woord water closet is namelijk zelf al hartstikke Engels. Oké, ik ben altijd in voor een taalspel over wc's, en dus ging ik op zoek naar een Nederlands alternatief. Groot was mijn ontsteltenis (ik zou bijna zeggen: mijn broek zakte af) toen ik erachter kwam dat het vrijwel onmogelijk is een Nederlands alternatief voor wc te gebruiken! Kijk maar (en zie hier voor uitgebreide uitleg):

toilet - Frans leenwoord
plee - Frans leenwoord (!)
urinoir - Frans leenwoord
water closet - Engels leenwoord
latrine - Frans leenwoord

Opvallend genoeg noemt eigenlijk geen enkel puristisch genootschap dit woord (misschien omdat ze hun pure aard niet met zulke viezigheid willen bezoedelen), laat staan dat er een alternatief voor wordt geboden. Je mag dus aannemen dat het is ingeburgerd, maar ja, dat zijn de ergsten! Sluipenderwijs winnen de exoten het van de inheemsen! Laten we dan zelf maar proberen een alternatief te verzinnen. Kleinste kamertje bijvoorbeeld. Tsja, kamer is dan weer afkomstig uit het Latijn. Zo schiet het niet op. Eigenlijk is er maar één alternatief dat terugslaat op onze poepende Germaanse voormoeders: schijthuis (credits Barend). Als de PVV dus de daad bij het woord wil voegen, dan dienen ze een motie in om alle verwijzingen naar wc te vervangen door schijthuis. Succes!

Ik zeg dat er maar één alternatief is, maar wellicht kennen jullie er meer. Ook interessant: welk ander fenomeen kent een aantal (bijna) synoniemen, die allemaal een migratieachtergrond hebben? Ik hou me aanbevolen!

maandag 16 april 2018

De constructie van een mop

Door Marten van der Meulen

Vorige week schreef Sterre een stukje over pragmatiek in kindermoppen. Ik ging daardoor nadenken over grappen, en over hoe ze zijn opgebouwd. Toen realiseerde ik me: eigenlijk zijn er ook veel moppen die inzicht geven in het onderbewust leren van genreconventies. Uhhh... wat?! Echt, let maar eens op. Zoals Sterre ook al schreef: grappen ontleden is dodelijk voor de humor, maar helaas, dat moet maar. Het geeft namelijk enorm veel inzicht in taal.

maandag 9 april 2018

De beste moppen zijn taalmoppen

Door Sterre Leufkens

Houden jullie ook zo van humor? Dan heb ik een tip voor jullie: ga eens naar de site van de Okki, het tijdschrift voor kinderen. Daar hebben ze een speciale pagina met allemaal moppen. Fantastisch is het! En wat blijkt: meer dan de helft van de moppen die er staan, gaan eigenlijk over taal. 

vrijdag 6 april 2018

De vele pseudoniemen van Milfje Meulskens


Laatst verscheen er een ontzettend leuke vlog op Neerlandistiek.nl. Daarin werd een indrukkwekkend hoeveelheid pseudoniemen uit de Nederlandse literatuur behandeld. Nu wil het geval dat wij hier óók onder pseudoniem schrijven. Bovendien heb ik nog wel eens vaker een pseudoniem bedacht. Tijd dus voor een overzichtstentoonstelling.

maandag 26 maart 2018

Meer taligheid is beter, ook op school

Door Sterre Leufkens

Stel je voor: je emigreert, compleet met meubilair, fiets en kinderen, naar een ver vreemd land. Aldaar aangekomen meld je je kroost uiteraard aan bij de beste school die je kunt vinden. Je wilt dat je kind de taal van het betreffende land snel en goed leert, en ook lekker goed leert rekenen, topograferen, en wat verder nog ter tafel komt op de basisschool. Maar al snel komt je kind stil en verdrietig thuis. Wat blijkt? Je kind voelt zich razend alleen, omdat z/hij zich niet kan uitdrukken: nog niet in de nieuwe taal, maar ook niet in het Nederlands, want dat mag hij/ze niet gebruiken. Rottig, toch?

dinsdag 13 maart 2018

Grammatica versus spelling: de verschillen


Het zou zomaar aan uw aandacht ontsnapt kunnen wezen, maar anderhalve week geleden was het de Dag van de Grammatica! Als dat geen feest was dan weet ik het ook niet meer. Het verschijnsel biedt een perfecte gelegenheid om eens een heel basale wet uit de taalkunde uit te leggen: grammatica is geen spelling, en vice versa idem dito. Want daar is nog verrassend veel onduidelijkheid over.

woensdag 7 maart 2018

Het Grote Ramses Shaffy Spel

Door Marten van der Meulen


Ik kan het niet helpen: ik blijf even in de hoek van de taalspelletjes. Dit maal zat het zo: ik stond onder de douche met een muziekje op. Toen kwam de Amsterdamse Bard langs met zijn meesterhit Zing-Vecht-Huil-Bid-Lach-Werk en Bewonder. En toen herinnerde ik me plots dat we daar vroeger weleens een spel van maakten: vervang deze sequentie van zeven woorden door andere woorden. Vier regels: het moet zo snel mogelijk, de woorden moeten in één categorie vallen, je moet de lettergrepen respecteren (6x1 en 3) en je moet ALLES zingen zoals Ramses dat ook doet. Liefst ook iedere poging een beetje hoger, d tan wordt het echt leuk. We beginnen eenvoudig:

Rood-Wit-Groen-Paars-Blauw-Zwart en Oranje

nog één!

Weesp-Olst-Elst-Goor-Beesd-Grou en Schipluiden

encore une fois por favor!

Jam-Stroop-Kaas-Vlees-Koek-Ham-Marmelade 
(beetje valsspel maar zo'n leuk woord)

En zíngen he, zíngen!

Rick-Henk-Jan-Piet-Klaas-Roel en Martinus

Smakelijk!

Prei-Erwt-Sla-Ui-Peen-Lof en Spinazie/Komkommer

Hoppa!

Kuijt-Krol-Dost-Stam-Valckx-Vorm en Maduro

Daaaaarrrrrr gaatie weer!

Fiets-Bus-Kar-Step-Tram-Boot en Concorde

Nu een voor de Elite!

Bach-Orff-Bloch-Glass-Reich-Suk en Busoni 
(had ook gekund met vijf keer Bach, maar dat werd toch wel wat eentonig)

Deze is voor de taalkundigen

Hun-Ik-Wij-Hem-Haar-Ons en Malkander

Een voor de lezers 

Scott-Oz-Dahl-Claus-Hotz-Noort en Van Schendel

Ok nog eentje dan

Clarke-Vern-Dick-Wells-Brin-Vance en John Wyndham
(moest ik vrij lang over nadenken)

Toch nog een voor liefhebbers van vrouwelijk vlees


Kut-Spleet-Scheur-Grot-Groef-Snee en Punani

Jongens ik kan niet meer stoppen

Rijn-Maas-Waal-Nijl-Loire-Po-Mississippi

Aaaaaaaaargh hou me tegen!

Gaaf-Tof-Cool-Dope-Sick-Vet en Geweldig

Wat een HEERLIJK spel al zeg ik het zelf. Ik kan echt eindeloos doorgaan, en ik ga dat ook lekker doen in de comments. Doen jullie mee? En zingen, alsof je leven ervan afhangt. 

dinsdag 27 februari 2018

Van Hilversum Sportpark tot Rotterdam Zuid: de namen van NS-stations zijn een taalfeest



Vorige week was ik even lekker een paar dagen op vakantie in Londen. Op een van mijn ondergrondse reizen herinnerde ik me, al kijkend op de Tube-kaart, dat ik ooit van een taalspelletje had gehoord over de metrostations (met dank aan Gijs). Het ging er dan om namen van metrostations te vinden, waar bijvoorbeeld alle klinkers in zaten (ik vond zo snel alleen Mansion House, maar volgens mij zijn er meer). Een variant op dit spelletje kende ik ook, met landennamen. Maar zou je zoiets ook met het openbaar vervoer in Nederland kunnen doen? Onze metronetwerken zijn daar wat klein voor, maar gelukkig hebben we de NS.

donderdag 15 februari 2018

Alles wat wij willen zeggen over de koppen van de NOS

Door Sterre Leufkens

Geef het maar toe, lezer: ook jij slaat op een onbewaakt moment, wanneer je eigenlijk dat rapport zou moeten schrijven of eindelijk dat mailtje sturen, weleens aan het surfen. De NOS-website of app blijkt tot de vaste plekken te behoren die mensen tijdens het werk-ontwijken wel eens bezoeken. Dat is mooi, want dat betekent dat veel van jullie het volgende fenomeen wel zullen herkennen: de wij-jullie'isering van de NOS-koppen. 

donderdag 8 februari 2018

Over de betekenisverwarring die de ontnieter is

Door Sterre Leufkens

De taal: ze wordt bezongen in het mooiste lied, en terecht natuurlijk. Een aspect van taal dat weleens geroemd wordt, is heur logica. In taal kun je de helderste gedachten uitdrukken, kun je redeneren, en zelfs als je niks uitspreekt maar alleen maar taal in je hoofd gebruikt, kun je er de prachtigste rationele argumentaties mee vormen. Nou, dat mag allemaal zo wezen, intussen is taal vaak ook gewoon onhandig, verwarrend, slecht ontworpen, en een bewijs dat het zowel in ons hoofd als daarbuiten één grote chaos is. Case in point: de ontnieter.